SQAAF (NEP 2020)

 

SQAAF Fullform

School Quality Assessment and Assurance Framework

શાળા ગુણવત્તા મૂલ્યાંકન અને ખાતરી માળખું

                        આ NEP 2020 મુજબ ગુજરાતની તમામ સરકારી, અનુદાનિત અને ખાનગી શાળાઓ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલ School Quality Assessment and Assurance Framework (SQAAF) અંગેની માર્ગદર્શિકા છે. તેમાં શાળાની ગુણવત્તાનું સ્વ-મૂલ્યાંકન, ચકાસણી, ગ્રેડિંગ અને સતત સુધારણા માટેનું માળખું આપવામાં આવ્યું છે.

SQAAFનો હેતુ

- શાળાની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવું.

- સતત સુધારણા અને જવાબદારીની ભાવના વિકસાવવી.

- NEP 2020 મુજબ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું. 

6 મુખ્ય ક્ષેત્રો (Domains)

1- અધ્યયન અને અધ્યાપન

2- મૂલ્યાંકન

3- શાળા વ્યવસ્થાપન

4- સર્વાંગી વિકાસની પ્રવૃત્તિઓ

5- શાળા સંસાધનો

6- શાળા છાત્રાલય (લાગુ પડે ત્યાં)

SQAAFના બે ભાગ

Part 1 – Administrative

Part 2 – Academic

મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા

- શાળા દ્વારા સ્વ-મૂલ્યાંકન.

- મહત્તમ 33% શાળાઓમાં વેરિફિકેશન.

- અંતિમ સ્કૂલ એક્રેડિટેશન રિપોર્ટ કાર્ડ ઓનલાઈન જાહેર થાય છે.

સ્વ-મૂલ્યાંકનની વિશેષતાઓ

આચાર્યની જવાબદારી.

પુરાવા (Evidence) અપલોડ કરવાના.

તમામ માહિતી સાચી અને પ્રમાણભૂત હોવી જરૂરી. 

મૂલ્યાંકન કક્ષાઓ

કક્ષા 0

કક્ષા 1

કક્ષા 2

કક્ષા 3 (સર્વોત્તમ) 

મહત્વના મૂલ્યાંકન વિષયો

- વર્ગખંડ અને શિક્ષણ વાતાવરણ

- વિદ્યાર્થી મૂલ્યાંકન

- શાળા વિકાસ યોજના

- SMC અને સમુદાયની ભાગીદારી

- શાળા સલામતી

- નાણાકીય પારદર્શિતા

- પુસ્તકાલય, પ્રયોગશાળા, ICT

- પાણી, શૌચાલય અને સ્વચ્છતા

- વિદ્યાર્થી આરોગ્ય અને બાળ સુરક્ષા

- છાત્રાલયની સુવિધાઓ (લાગુ પડે ત્યાં) 

SQAAFનું મુખ્ય લક્ષ્ય માત્ર શાળાને ગ્રેડ આપવાનું નથી, પરંતુ શાળાની ગુણવત્તામાં સતત સુધારો, વિદ્યાર્થી કેન્દ્રિત શિક્ષણ, પારદર્શિતા, જવાબદારી અને NEP 2020 મુજબ સર્વાંગી વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે.

માર્ગદર્શિકા માટે નિચે ક્લિક કરો.........

SQAAF Guideline V3 :-

1. ગુણોત્સવ 2.0 શું છે?

ગુણોત્સવ 2.0 એ ગુજરાત સરકારની School Accreditation System છે.

તેનો હેતુ માત્ર શાળાને ગ્રેડ આપવાનો નથી, પરંતુ શાળાની ગુણવત્તામાં સતત સુધારો કરવાનો છે.

આ સમગ્ર માળખું NEP 2020ની ભલામણો અનુસાર તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.

તેનું સંચાલન GCERT અને GSQAC દ્વારા કરવામાં આવે છે. 

2. SQAAFના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો

SQAAF નીચેના પાંચ મુખ્ય સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે:

ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ

સતત સુધારણા (Continuous Improvement)

સ્વ-મૂલ્યાંકન

પારદર્શિતા

જવાબદારી (Accountability) 

3. NEP-2020 સાથેનો સંબંધ

NEP મુજબ દરેક રાજ્યમાં

School Accreditation Framework

State School Standards Authority (SSSA)

Self Evaluation System

External Verification

ફરજિયાત બનાવવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.

ગુજરાતમાં GSQACને SSSA તરીકે કાર્ય સોંપવામાં આવ્યું છે. 

4. SQAAFનું સંપૂર્ણ માળખું

કુલ Domains : 6 મુખ્ય ક્ષેત્ર

Weightage

1) અધ્યયન-અધ્યાપન 30%

2) મૂલ્યાંકન 20%

3) શાળા વ્યવસ્થાપન 15%

4) સર્વાંગી વિકાસ 15%

5) શાળા સંસાધનો 10%

6) છાત્રાલય 10%

5. કુલ માપદંડ

52 પેટા ક્ષેત્ર

211 Indicators

633 Marks

4 Levels

દરેક માપદંડ માટે

Level 0 = નથી

Level 1 = શરૂઆત

Level 2 = સારું

Level 3 = શ્રેષ્ઠ કામગીરી 

6. SQAAF Administrative

આ વિભાગમાં મુખ્યત્વે નીચેની બાબતો ચકાસવામાં આવે છે.

A. Classroom

પૂરતો પ્રકાશ

હવા

બેસવાની વ્યવસ્થા

CWSN બાળકો માટે અલગ બેઠક

શીખવા માટેનું વાતાવરણ 

B. Examination

ચકાસવામાં આવે છે

પરીક્ષા નિયમિત થાય છે?

પારદર્શિતા છે?

નૈતિકતા જળવાય છે? 

C. School Management

ચકાસવામાં આવે છે

Mission

Vision

School Policies

Admission Process

RTEનું પાલન

Teacher Pupil Ratio

Service Record

Staff Qualification

Salary

Grievance Redressal

Staff Satisfaction 

D. School Development Plan

દરેક શાળામાં

School Development Plan હોવો જોઈએ.

તેનું અમલીકરણ થવું જોઈએ.

દર વર્ષે Review થવો જોઈએ. 

E. Community Participation

ચકાસવામાં આવે છે

SMC રચના

SMC બેઠક

SMC હાજરી

Parent Participation

Community Participation 

F. Financial Management

ચકાસવામાં આવે છે

Fee Transparency

Grant Display Board

Audit Report

SMCની ભાગીદારી 

G. Attendance

જોવામાં આવે છે

વિદ્યાર્થીઓની હાજરી

જિલ્લાની સરેરાશ સામે શાળાની હાજરી

Dropout ઘટાડવાના પ્રયાસો 

H. School Safety

મહત્વના મુદ્દા

Building Safety

Boundary Wall

Fire Safety

Electricity

Water Tank

First Aid

Disaster Management

CCTV

Girls Safety

Transport

SOP પાલન 

7. School Resources

ચકાસવામાં આવે છે

Classrooms

Principal Office

Staff Room

Library

Science Lab

Maths Lab

Language Lab

Playground

Sports Material

Furniture

Smart Classroom

Computer Lab

BISAG

Digital Library 

8. Hygiene

ચકાસવામાં આવે છે

Drinking Water

Toilets

Toilet Cleanliness

Waste Management

Water Tank Cleaning 

9. Student Welfare

જોવામાં આવે છે

Annual Health Check-up

PRASHASHT Screening

Special Educator Visit

Menstrual Hygiene

Child Protection Committee 

10. Hostel (જો લાગુ પડે)

ચકાસવામાં આવે છે

અલગ Hostel

Dormitory

Kitchen

Dining Hall

Library

Visitor Room

First Aid

Security

CTV

Drinking Water

Toilets

Recreation Hall 

SQAAFનું મુખ્ય સૂત્ર

> "Self Evaluation → Evidence Upload → Verification → Accreditation → Continuous Improvement" 

 આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દ્વારા શાળા પોતાની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરે છે, પુરાવા રજૂ કરે છે, ચકાસણી બાદ એક્રેડિટેશન મેળવે છે અને સતત સુધારણા તરફ આગળ વધે છે.